Evini kendi satmak isteyen herkesin aklındaki ilk düşünce komisyondan tasarruf etmektir. Bu anlaşılır bir motivasyon; ancak sahibinden satış, komisyonu kaydetmenin yanında emlakçının üstlendiği işleri de kendiniz üstlenmek anlamına gelir. Bu yazı, sahibinden ilan vermeyi düşünenler için tarafsız bir rehber: nasıl hazırlanmalı, nelere dikkat etmeli ve hangi durumlarda bir profesyonelle çalışmak daha mantıklı olabilir.
Fiyatı doğru belirlemek
Sahibinden satışlarda en sık yapılan hata, fiyatı duygusal bir değerle belirlemektir. Evde geçen yıllar, yapılan tadilatlar ve anılar alıcı için aynı değeri taşımaz. Bölgedeki benzer evlerin ilan fiyatlarına değil, mümkünse gerçekleşen satış fiyatlarına bakmak gerekir. Belediyelerin, bankaların ya da bağımsız değerleme uzmanlarının verileri de yol gösterici olabilir.
İlanı hazırlamak
Fotoğraflar
Gündüz, perdeler açıkken, ev toplanmış ve kişisel eşyalar azaltılmışken çekilmiş fotoğraflar ilanın kaderini belirler. Her odadan en az bir fotoğraf, salon için birkaç farklı açı ve varsa manzara fotoğrafı eklenmelidir.
Bilgiler
Brüt ve net metrekare, oda sayısı, kat, bina yaşı, ısınma tipi, aidat, otopark ve site olanakları eksiksiz yazılmalıdır. Eksik bilgi, alıcıyı soru sormak yerine başka ilana yönlendirir.
Açıklama
Kısa, dürüst ve somut bir açıklama yeterlidir. Evin kusurlarını saklamak, gösterimde ortaya çıktığında güveni tamamen yok eder.
Güvenlik
Sahibinden ilanlar, dolandırıcılık girişimlerinin de hedefi olabilir. Bazı temel kurallar:
- Gösterimlere mümkünse yalnız değil, bir yakınınızla birlikte katılın.
- Kimlik ve iletişim bilgisi doğrulanmamış kişilere evin anahtarını vermeyin.
- Kapora ya da ödeme konusunda acele ettiren, sıra dışı yöntemler öneren kişilere karşı temkinli olun.
- Ödemeleri tapu işlemine bağlı, kayıt altına alınabilen yöntemlerle yapın.
- Kişisel bilgilerinizi ve tapu belgelerinizin fotoğraflarını ilan sitelerinde paylaşmayın.
Belgeler
Tapu bilgisi, iskân durumu, yapı kullanma izin belgesi, aidat borcu olmadığına dair yazı ve gerekiyorsa enerji kimlik belgesi gibi evrakın önceden hazırlanması, alıcı karar verdiğinde süreci hızlandırır. Tapu harcı ve vergi yükümlülükleri hakkında güncel bilgiyi resmi kaynaklardan öğrenmek, sürprizleri önler. İlan platformları ilan verenin mülk sahibi olduğunu doğrulamak isteyebilir; bu adımlar için e-Devlet erişiminizin hazır olması işinizi kolaylaştırır.
Sahibinden satışın avantajları
- Komisyon ödenmez.
- Süreç üzerinde tam kontrol sizdedir.
- Alıcıyla doğrudan iletişim kurulur.
Dezavantajları
- Fotoğraf, ilan, telefon, gösterim ve pazarlık zamanınızı alır.
- Alıcı ağınız, bir ofisin kayıtlı müşteri listesiyle sınırlı değildir ama ona da erişemezsiniz.
- Fiyat ve pazarlık konusunda tecrübe eksikliği değer kaybına yol açabilir.
- Yasal ve belge süreçlerini kendiniz takip etmeniz gerekir.
Ne zaman profesyonel destek mantıklı?
Zamanınız kısıtlıysa, farklı bir şehirdeyseniz, ev hisseli ya da hukuki açıdan karmaşıksa ya da birkaç ay içinde sonuç alamadıysanız, yetki belgeli bir emlak ofisiyle çalışmak değerlendirilebilir. Bu durumda ofisin yetki belgesini sorgulamak, yazılı sözleşme yapmak ve komisyonu baştan netleştirmek önemlidir.
Emlakçılar için not
Sahibinden ilanlar, emlak ofisleri için de bir gerçekliktir. Bu ilanlara yaklaşırken ısrarcı aramalar yerine mülk sahibine somut bir değer sunmak, örneğin ücretsiz bir piyasa değerlendirmesi ya da profesyonel fotoğraf, uzun vadede daha çok güven kazandırır. Mülk sahibinin “emlakçı istemiyorum” notuna saygı göstermek de mesleğin itibarını korur.
Sahibinden satış, iyi hazırlandığında başarılı olabilir. Hazırlık eksik kaldığında ise kaydedilen komisyon, kaybedilen zaman ve fiyatla kolayca eriyebilir.