Evinizi satmaya karar verdiniz ya da yeni bir kiralık daire arıyorsunuz. Mahallede üç emlak ofisi var, internette ise onlarcası. Hangisine güveneceğinizi nasıl bileceksiniz? Bu yazı, emlak ofislerine dışarıdan, yani hizmet alan kişinin gözünden bakıyor. Ofis sahipleri için de faydalı bir ayna olabilir: müşterinin sizi değerlendirirken sorduğu sorular aşağıda.
İlk kontrol: yetki belgesi
Türkiye’de taşınmaz ticareti yapan işletmelerin Ticaret Bakanlığı’ndan yetki belgesi alması gerekir. Belge numarası genellikle ofisin camında, web sitesinin alt kısmında ya da ilanlarda yer alır. Emin olmak istiyorsanız belgeyi e-Devlet üzerinden sorgulayabilirsiniz. Belgesiz faaliyet gösteren biriyle çalışmak, bir anlaşmazlıkta haklarınızı korumayı zorlaştırır.
Bölge bilgisi
İyi bir emlak ofisi, çalıştığı bölgeyi ezbere bilir. Hangi sokağın kışın gölgede kaldığını, hangi binada yakın zamanda dış cephe yenilendiğini, okul ve ulaşım seçeneklerini sorduğunuzda net cevaplar almalısınız. Bu bilgi aynı zamanda fiyatlama konusunda da ofisin ne kadar gerçekçi olduğunu gösterir.
Satıcıysanız sorun
- Son altı ayda bu bölgede benzer daireler hangi fiyata satıldı?
- İlanı hangi kanallarda yayınlayacaksınız?
- Fotoğrafları kim çekecek?
- Gösterimlerden sonra bana nasıl ve ne sıklıkla bilgi vereceksiniz?
Alıcı ya da kiracıysanız sorun
- Bu dairenin tapu durumu ve aidat bilgisi nedir?
- Binada yönetim planı ve iskân var mı?
- Komisyon ne kadar ve ne zaman ödenecek?
- Görüşmeden sonra size kimden ulaşabilirim?
Yazılı sözleşme ve şeffaf komisyon
Mülk sahibiyle yapılan yetki sözleşmesi ve alıcıyla düzenlenen yer gösterme belgesi, emlak işlemlerinin yazılı güvencesidir. Komisyon oranının ve kimden alınacağının işlem başında yazılı olarak belirtilmesi, sonradan yaşanabilecek tartışmaları önler. Sözleşme imzalatmaktan kaçınan ya da komisyonu belirsiz bırakan bir ofise karşı temkinli olmak gerekir.
İletişim kalitesi
Bir emlak ofisinin profesyonelliği en çok iletişimde belli olur. Mesajlarınıza makul sürede dönülüyor mu, söz verilen geri dönüşler yapılıyor mu, gösterim saatlerine uyuluyor mu? Satıcılar için düzenli rapor almak özellikle önemlidir: daireyi kaç kişi gördü, ne tür geri bildirimler geldi, fiyat hakkında piyasa ne söylüyor?
Dijital görünürlük
Bugün alıcıların çoğu araştırmaya internetten başlıyor. Ofisin güncel bir web sitesi, düzgün fotoğraflı ilanları ve doğru iletişim bilgileri olması, satıcı açısından mülkün ne kadar iyi tanıtılacağının bir göstergesidir. Satılmış ilanları hâlâ yayında tutan, fotoğrafları özensiz bir ofis, sizin mülkünüzü de aynı özensizlikle tanıtabilir.
Münhasır yetki ver ya da verme
Mülkü tek bir ofise münhasır olarak vermek ya da birden fazla ofisle çalışmak satıcının tercihidir. Münhasır yetki, ofisin pazarlamaya daha fazla yatırım yapmasını sağlayabilir; birden fazla ofis ise daha geniş bir müşteri ağına erişim sunabilir. Bazı ofislerin güvendikleri meslektaşlarıyla ilanları paylaştığı ortak havuzlar, iki yaklaşımın avantajlarını birleştirebilir: tek muhatap, geniş erişim.
Uyarı işaretleri
- Kapora için acele ettirilmesi
- Tapu ve belge sorularının geçiştirilmesi
- Gerçekçi olmayan yüksek değerleme vaadi
- Ofis adresi ya da yetki belgesi bilgisinin paylaşılmaması
Doğru emlak ofisini seçmek, doğru evi bulmak kadar önemli bir karardır. Bu soruları sormaktan çekinmeyin; iyi bir emlakçı, sorulmasından memnun olur.